Leesclubwijzer bij Huisjes van kaarten

Ter gelegenheid van de heruitgave van Huisjes van kaarten in juni 2019 verscheen een uitgebreide leesclubwijzer met een romananalyse en discussietips. Zo kun je gelijk met je leesclub aan de slag. Je kunt de leeswijzer hier gratis downloaden.

Frans Coenen en de vrouwen: mentor, minnaar, meester

De romancier Frans Coenen speelde tijdens het interbellum een bijzondere rol in de productie van literatuur door vrouwen. Als ‘literaire mandarijn’ en tijdschriftenkoninkje zette hij strategieën in om vrouwelijke auteurs als Carry van Bruggen, Eva Raedt-de Canter en Clare Lennart te laten publiceren. Coenen heerste als een ‘pasja’ over een hele harem. Zijn gedrag leidde echter niet tot een #MeToo-discussie avant la lettre. Hoe kreeg Coenen dat voor elkaar? Petra Teunissen reconstrueert aan de hand van de briefwisseling tussen Clare Lennart en Frans Coenen de ‘harem’ van Frans Coenen in De Parelduiker 2019/3. Het nummer is te bestellen via uitgever Vantilt.

Literaire middag op 15 september rond Huisjes van kaarten in Utrecht

Op zondag 15 september 2019 organiseert Salon Saffier in Utrecht een feestelijk programma rondom de heruitgave van Huisjes van kaarten in samenwerking met Utrecht City of Literature en Uitgeverij Atlas Contact (L.J. Veen Klassiek). Om 11.00 uur start een wandeling ‘Van C&A tot in de middeleeuwen’, onder leiding van biografe Petra Teunissen. Om 12.30 uur zal, in Het Literatuurhuis, Koen Vergeer, schrijver van het nawoord bij de roman en initiatiefnemer van de heruitgave, spreken over zijn fascinatie voor het vroege werk van Clare Lennart. Hij gaat in gesprek met Dolf Verroen, auteur van jeugdliteratuur, over diens vriendschap en samenwerking met Clare Lennart. Het complete programma en informatie over het aanmelden vind je hier.

Huisjes van kaarten: een ‘Taalschat’ op de radio

Clare Lennarts werk is met recht een ‘taalschat’. Op zaterdag 20 juli las Koen Vergeer in het radioprogramma De Taalstaat enthousiast voor uit Clare Lennarts roman Huisjes van kaarten. Lennarts zinnen deden presentator Frits Spits denken aan Louis Couperus. Het fragment is hier te beluisteren. De recente heruitgave van de roman, met een mooi nawoord door Koen Vergeer, is te bestellen bij de uitgever.

Herdruk Huisjes van kaarten

In juli verscheen een nieuwe uitgave van Huisjes van kaarten van Clare Lennart. Deze roman uit 1939 heeft de treffendste openingszinnen uit haar oeuvre: ‘Dit is een lange straat. Ze loopt van C. en A. tot in de middeleeuwen.’ Het is een prachtig, wat melancholiek boek, waarin Utrecht een grote rol speelt. De roman volgt precies een jaar in het leven van vertaalster Therese Lucia Landolf en haar flamboyante huisgenoten, die wonen boven een kruidenierswinkel op de Steenweg.

Clare Lennart vond dat zij in deze roman haar gevoelswereld het beste tot uiting had gebracht. De slotalinea is dan ook het motto van de biografie over Clare Lennart: 

Niets van wat we dromen kunnen we bereiken. Niets van wat de mensheid door de eeuwen heeft gedroomd, heeft ze werkelijk bereikt. Dat is de tragiek van het leven. Maar zolang we het dromen, kunnen we het niet verliezen. En dat geeft het leven zijn schoonheid, want het is niet alleen wat het is, maar ook wat wij mensen verlangen dat het zal zijn. Het is even goed in ons als om ons.

De ontroerende personages, de betoverende seizoensindrukken en de authentieke stijl van Clare Lennart geven het tijdloze Huisjes van kaarten terecht een plaats in de fraaie serie LJ Veen Klassiek. Je leest het eerste hoofdstuk op de site van uitgever Atlas Contact.  

Lezing in Barendrechtse Bibliotheek in het Kruispunt

Welke lessen kunnen we leren van Clare Lennart?


Petra Teunissen houdt op vrijdag 5 april 2019 een lezing in de bibliotheek over Clare Lennart, een krachtige en onconventionele vrouw, die radicale keuzes maakte in het leven en de letteren. Na een schets van Lennarts leven zal zij ingaan op de actualiteit. Waarom zijn Clare Lennarts boeken nog steeds het lezen waard en wat kunnen moderne vrouwen en mannen van haar leren?

Na de lezing is er gelegenheid om vragen te stellen en de biografie van Clare Lennart te laten signeren. De lezing begint om 19.00 uur en de toegang is gratis. Voor meer informatie zie de website van de Bibliotheek Aan Zet.

De bijzondere band: Lion Cachet, Nieuwenhuis, Dijsselhof en de ouders van Clare Lennart

Tot en met 23 juni 2019 is in museum Meermanno de fraaie expositie ‘De bijzondere Band: Art Nouveau-boeken van Dijsselhof, Lion Cachet en Nieuwenhuis’ te zien. Die tentoonstelling is sowieso voor iedereen aan te raden, maar voor liefhebbers van Clare Lennart is het extra interessant omdat de drie ontwerpers samenwerkten met de ouders van Clare Lennart: Da Doyer en Luite Klaver. Clare groeide op onder een lamp van Nieuwenhuis, met wie Klaver goed bevriend was. Zij werkten samen aan de lithografieën voor boeken met beschrijvingen van planten. Op de expositie ligt een blad van Nieuwenhuis uit een plantenatlas, waarin ook litho’s van Klaver zijn opgenomen. Klaver wilde zich echter meer richten op zijn schilderijen en stopte met zijn werkzaamheden in de toegepaste kunst.

Da Doyer werkte tijdens haar studietijd in het Amsterdamse atelier van Dijsselhof. In haar familiegeschiedenis Weleer (p. 176) schrijft Clare dat Dijsselhof op klompen door zijn kletsnatte atelier waadde, waar hij met een overvloed van water aquarellen van vissen afspoelde om het transparante van het waterlandschap volledig te bereiken. Clare portretteerde Lion Cachet in het tweede deel van haar roman De blauwe horizon, waarin ze het kunstenaarsmilieu van haar ouders uit het fin de siècle levendig schetste. Ze noemt hem Maurice Lion, een tekenleraar aan diverse scholen in Amsterdam met een ‘fel uitschietend puntbaardje’. Op onderstaand schilderij van Isaac Israëls uit 1894 zie je van links naar rechts Lion Cachet, Dijsselhof en Nieuwenhuis.

Genderperspectief in biografie Clare Lennart

Marie-Christine Engels schreef in het eerste nummer van Historica van 2019 een fijne, interessante recensie van de biografie van Clare Lennart. Historica is een wetenschappelijk en peer-reviewed Nederlandstalige tijdschrift voor iedereen die geïnteresseerd is in gender-geschiedenis. Engels gaat dan ook vooral in op de keuzes die Clare Lennart maakte als vrouw en als broodschrijfster: “Haar biografie attendeert op de tendens na de Eerste Wereldoorlog om een onderscheid te maken tussen literatuur en de damesroman. Vanuit een gunderperspectief kan daar verder op aangehaakt worden.”

De schaduwkanten

Literatuurcriticus Hans Werkman van het Nederlands Dagblad was aanwezig bij de Biografie-dag van het Louis Couperus Genootschap in 2018 en schreef er een mooie column over. Hij had en heeft Clare Lennart hoog als een integere, humane schrijfster, ook al weet hij nu meer over haar schaduwkanten.

Lezing in OBA 30 maart 2019

Zaterdag 30 maart: de jaarlijkse Parelduikermiddag in de Openbare Bibliotheek Amsterdam aan de Oosterdokskade (Theaterzaal).
Petra Teunissen, biografe van Clare Lennart, spreekt over Frans Coenen en #MeToo (literaire relaties in het interbellum). Bart Slijper, biograaf van J.C. Bloem en Willem Kloos, zal vertellen over de biografie van M. Nijhoff waar hij aan werkt. 
En Elisabeth Tonnard leest voor uit haar debuutbundel Voor het ideaal, lees de schaal. De middag begint om 16.00 uur en de toegang is vrij. Gratis drankje.  Meld u voor de zekerheid aan via de agenda.